Witaminy krwiotwórcze B6, B9 i B12 – niezbędne do efektywnego wykorzystania żelaza w organizmie

Witaminy są to związki chemiczne niezbędne dla prawidłowego rozwoju organizmu. Pełnią funkcję biokatalizatorów, koniecznych w przebiegu wielu ważnych procesów biochemicznych, w tym również procesie erytropoezy tj. produkcji czerwonych krwinek. W procesie prawidłowej produkcji erytrocytów niezbędne są przede wszystkim kwas foliowy i witamina B12 ale również witaminy B6, B2 i A [1]. Organizm ludzki sam nie potrafi syntezować witamin w wystarczającej ilości, w związku z czym muszą być one dostarczane z pożywieniem. Jedną z istotnych konsekwencji niedoborów witamin może więc być rozwój niedokrwistości. Suplementacja witamin zapewnia prawidłowy rozwój, chroni przed niedoborami oraz wspomaga efektywne wykorzystanie żelaza do produkcji czerwonych krwinek.

Piktogram InnovitumB- Smart Pharma

Niedokrwistość

Wszystkie komórki krwi powstają w procesie zwanym hemopoezą, który zachodzi w szpiku kostnym. To tutaj powstają poszczególne krwinki, wzrastają, dojrzewają, a następnie uwalniane są do krwi. Do prawidłowej produkcji krwinek czerwonych niezbędne są przede wszystkim podstawowe składni budulcowe, czyli witaminy krwiotwórcze i żelazo. Jeżeli któregokolwiek z nich brakuje, dochodzi do zaburzenia produkcji krwinek czerwonych. Niedokrwistość, inaczej anemia, jest stanem w którym we krwi występuje zmniejszenie stężenia czerwonych krwinek, hemoglobiny (czyli czerwonego barwinka znajdującego się we wnętrzu erytrocytów) lub hematokrytu (stosunku objętości krwinek czerwonych do objętości pełnej krwi) poniżej wartości prawidłowych. Niedokrwistość można dzielić zatem w zależności od etapu, w którym zaczyna brakować krwinek:

  • Niedokrwistość związana z zaburzeniami produkcji erytrocytów lub hemoglobiny;
  • Niedokrwistość związana ze skróceniem czasu przeżycia erytrocytów;
  • Niedokrwistość związana z utratą krwi.

Symbol kropli- Smart Pharma

Witamina B6

Witamina B6 (pirydoksyna) pełni funkcje koenzymu w przemianach aminokwasów, syntezie białek oraz jest niezbędna do produkcji hemoglobiny. Hemoglobina czyli białko zawarte w erytrocytach, którego zasadniczą funkcją jest transportowanie tlenu, połączone jest z cząsteczką hemu. Hem zawiera jon żelaza i to właśnie żelazo może odwracalnie przyłączać cząsteczkę tlenu, która dalej dostarczana jest do komórek i tkanek w organizmie. Rolą witaminy B6 jest aktywowanie enzymu odpowiedzialnego za włączanie żelaza do hemu. Niedobór witaminy B6 może zatem upośledzać powstawanie hemoglobiny, a przyswajane żelazo nie jest w pełni wykorzystywane, w wyniku czego gromadzi się w mitochondriach, czego skutkiem jest powstanie niedokrwistości syderoblastycznej.

Witamina B9 (kwas foliowy)

Witamina B9 powszechnie znana jako kwas foliowy, warunkuje prawidłowy podział komórek niezbędny do syntezy DNA, ma także korzystny wpływ na działanie centralnego układu nerwowego. Kwas foliowy jest również niezbędny do prawidłowego wytwarzania czerwonych krwinek. Niedobór witaminy B9 jest (obok witaminy B12) jednym z czynników powstawania niedokrwistości megaloblastycznej. W skutek nieprawidłowego, wydłużonego dojrzewania krwinek czerwonych w szpiku kostnym, polegającym na zwolnieniu procesu syntezy DNA, dochodzi do upośledzonego wytwarzania erytrocytów, zwiększenia objętości krwinek, skrócenia czasu ich przeżycia oraz przedwczesnego niszczenia w szpiku.

Aby organizm mógł przyswoić kwas foliowy musi on wpierw ulec przekształceniu do aktywnej formy folianu 5-metyltetrahydrofolianu. Z powodu genetycznych uwarunkowań część osób posiada enzym, który nie potrafi skutecznie przekształcić kwasu foliowego do takiej jego formy, która może być wykorzystana przez organizm. Badania populacyjne dowodzą [2], że około 50% populacji kobiet w Polsce wykazuje polimorfizm genu MTHFR czyli ma upośledzoną aktywność enzymu przekształcającego kwas foliowy do formy przyswajalnej. Dlatego uzasadnionym jest podawanie biologicznie aktywnej formy folianu 5-MTHF, która nie wymaga przemian metabolicznych. W badaniach wykazano, że 5-MTHF efektywniej niż kwas foliowy zwiększa poziom foliantów w osoczu i dzieje się to w znacznie krótszym czasie [3].

Witamina B12

Witamina B12 (kobalamina) odpowiedzialna jest za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, bierze udział w wytwarzaniu czerwonych krwinek w szpiku, metabolizmie białek oraz tworzeniu materiału genetycznego (syntezie DNA i RNA). Dodatkowo witamina B12 uczestniczy w przemianie kwasu foliowego do biologicznie aktywnego tetrahydrofolianu, który bierze udział w utrzymaniu stabilności genów człowieka. Niedobór tej witaminy może prowadzić do rozwoju niedokrwistości megaloblastycznej.

Witaminy B6, B9, B12- Smart Pharma

Zalecane dawki witamin krwiotwórczych dla niemowląt przedwcześnie urodzonych

ESPGHAN [4] oraz Polskie Towarzystwo Neonatologiczne [5] określają dawki poszczególnych składników, które powinny być stosowane w żywieniu niemowląt przedwcześnie urodzonych w przeliczeniu na kg masy ciała. W odniesieniu do wymienionych witamin są to następujące dawki:

  • Witamina B6 – 45-300 µg/kg/dobę;
  • Witamina B9 – 35-100 µg/kg/dobę;
  • Witamina B12 – 0,1-0,77 µg/kg/dobę.

Zalecane dzienne spożycie witamin krwiotwórczych dla poszczególnych grup wiekowych

Instytut żywności i Żywienia rekomenduje dzienne spożycie poszczególnych witamin krwiotwórczych dla dzieci i młodzieży. Normy żywienia dla populacji polskiej uzależnione są od wieku [6].

Zalecane dzienne spożycie witamin

InnovitumB – optymalne połączenie witamin krwiotwórczych

InnovitumB to produkt przeznaczony dla noworodków, niemowląt, dzieci i dorosłych zawierający witaminy B6, B9, B12, konieczne w prawidłowym procesie powstawania krwi, zawieszone w oleju MCT. Produkt InnovitumB pozwala na podanie precyzyjnych dawek witamin z gupy B. Jedna kropla zawiera:

  • 150 μg witaminy B6
  • 50 μg witaminy B9
  • 0,3 μg witaminy B12

InnovitumB firmy Smart Pharma

Literatura

  1. Gołębiowska-Staroszczyk S., Matysiak M., Rola witamin w procesie erytropoezy. Stand Med./Pediatria 2011, T.8: 938-949.
  2. Seremak-Mrozikiewicz A., Barlik M., Borowczak P., Kurzawińska G., Kraśnik W., Nowocień G., Drews K., The frequency of 677C>T polymorphism of MTHFR gene in the Polish population. Archives of Perinatal Medicine 2013, 19(1): 12-18.
  3. Prinz-Langenohl R., Brämswig S., Tobolski O., Smulders Y.M., Smith D.E.C., Finglas P.M., Pietrzik K., [6S]-5-methyltetrahydrofolate increases plasma folate more effectively than folic acid in women with the homozygous or wild-type 677C,T polymorphism of methylenetetrahydrofolate reductase. Br. J. Pharmacol. 2009, 158: 2014-2021.
  4. Agostoni C., Buonocore G., Carnielli V.P., de Curtis M., Darmaun D. wsp. Enteral Nutrient Supply for Preterm Infants: Commentary From the European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition Committee on Nutrition. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2010, 50: 1-9.
  5. Szczapa J. Postępowanie w niedokrwistości u noworodów. W: Standardy opieki medycznej nad noworodkiem w Polsce. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Neonalotogicznego, Borszewska-Kornacka M.K. (red.), Warszawa, Wydanie II 2017: 284-287.
  6. Jarosz M., wsp. Witaminy. W:Normy żywienia dla populacji polskiej - nowelizacja. Jarosz M. (red.), IŻŻ, Warszawa 2012.